Jestes w: Home > Równowaga osobista > Twoje powodzenie w życiu zacznie się od razu po przeczytaniu ostatniej strony

Krótka wycieczka po francuskich winnicach

Bordeaux

Biorąc pod uwagę liczbę produkowanych tam znakomitych win, jest to jeden z najważniejszych regionów uprawy winoro­śli na świecie. Winnice zajmują tam obszar ponad 115 000 hek­tarów, tworząc olbrzymi trójkąt, który obejmuje lewy brzeg Garonny, prawy brzeg Dordogne i zwęża się wokół Żyrondy.

Cechy wspólne win Bordeaux biorą się nie tyle z gleby, która jest bardzo zróżnicowana (od żwirowatych piasków po wapienie i gliny), ile z łagodnego klimatu oceanicznego.

Wszystkie typy produkowanych w tym regionie win szla­chetnych (czerwonych i białych) dzielą się na trzy grupy appel­lations (AOC): ogólną (Bordeaux lub Bordeaux supérieur), re­gionalną (na przykład Médoc) i gminną (na przykład Puillac). Poza tym wyróżnia się jeszcze chateaux (dosłownie: zamki), czyli poszczególne posiadłości, od których pochodzą nazwy win.

Lewy brzeg Żyrondy to okręg Médoc. Nazwa ta pocho­dzi od łacińskiego medio aquae, co znaczy ?między wodami”, gdyż istotnie, okręg ten ograniczony jest od wschodu Żyron- dą, a od zachodu Atlantykiem. Bliskość oceanu i szerokiego ujścia rzeki zapewnia dostatek wilgoci i łagodzi wahania tem­peratury.

Médoc dzieli się na dwa podokręgi: Haut i Bas (górny i dolny). Haut-Médoc to fenomen na skalę światową. Nie ma drugiego tak niewielkiego obszaru, z którego wywodziłoby się tak wiele markowych win: Margaux, Saint-Julien, Pauillac, Saint-Est?phe, Moulis i Listrac. Każde z nich to oddzielna ap­pellation. Natomiast wina produkowane w Bas-Médoc sprze­dawane są pod zbiorczą appellation Médoc.

Lewy brzeg Garonny to przede wszystkim okręgi Graves, Sauternes, Barsac i Céron – wszystkie posiadające swoje od­dzielne appellations.

Graves (dosłownie: żwiry) to szeroki na 10-15 kilome­trów pas ziemi, który otacza od północy aglomerację miejską Bordeaux i ciągnie się wzdłuż Garonny na długości sześćdzie­sięciu kilometrów. Podczas klasyfikacji win Bordeaux prze­prowadzonej w 1855 roku tylko Château-Haut-Brion znalazło swoje miejsce w pierwszej kategorii. Obecnie wina z Graves, okręgu o powierzchni winnic wynoszącej 4200 hektarów, obejmującego 43 gminy, korzystają z trzech appellations: Gra­ves – wina czerwone (90 000 hektolitrów) i białe wytrawne (44 500 hektolitrów); Graves Supérieurs – wina półwytrawne lub półsłodkie z południa okręgu; Pessac-Légnan – appella­tion otworzona w 1987 roku, obejmuje całą północ okręgu i dotyczy win czerwonych.

Sauternes, Barsac i Céron to tereny pełne malowniczych pagórków. Kamienista ziemia o gliniastym podłożu, z do­mieszką piaskowca, to główny czynnik decydujący o jakości wina. Cechą charakterystyczną panującego w tych okręgach klimatu są poranne mgły i dobre nasłonecznienie w ciągu dnia. Klasyfikacją jest tu objętych pięć gmin: Sauternes, Barsac, Bommes, Fargues i Preignac. Pomiędzy nimi płynie dopływ Garonny – Céron, któremu okoliczne winnice zawdzięczają niezbędną wilgoć. Prawdziwym królem wśród win tego okrę­gu jest Château-d’Yquem: barwy od złocistożółtej do jasno- bursztynowej, półsłodkie lub słodkie, delikatne, ale mocne, roztacza bogaty bukiet aromatów. Swoją drogocenność za­wdzięcza między innymi rozwojowi grzybka Botrytis cinerea, który tworzy szlachetną pleśń, nigdy nie dotykając równocze­śnie wszystkich gron – trzeba je więc zbierać kilkakrotnie, co znacznie podraża koszty produkcji. Rozwijający się na win­nych jagodach grzybek wyciąga z nich wodę – owoce się kur­czą i sok staje się bogatszy w cukry.

Prawy brzeg Dordogne to Saint-Émilion, Pomerol i Fronsac.

Saint-Émilion to raj dla miłośników win bordoskich, mimo że obszar winnic, ograniczony do ośmiu gmin, nie przekracza 5300 hektarów, to powstaje tu cała masa markowych win. Okręg ten poświęcił się niemal wyłącznie winom czerwonym; dwa najbardziej znane to Château-Ausone i Château-Cheval- -Blanc, przy czym trzeba pamiętać, że na tym terenie znajduje się ponad tysiąc chateaux, w których powstaje około trzystu win należących do wyższej kategorii.

Appellation Pomerol obejmuje winnice o łącznej po­wierzchni ok. 800 hektarów. Gmina ta leży pod Libourne, nie­wielkim miasteczkiem na północny zachód od Saint-Emilion. Ograniczona powierzchnia winnic podzielona jest między stu pięćdziesięciu plantatorów, z których wielu uprawia tylko nie­wielkie, dwuhektarowe poletka. Produkuje się tam wyłącznie wina czerwone.

Wieś Fronsac użyczyła nazwy winom produkowanym na otaczających ją wzgórzach. Pochodzące stamtąd czerwone wi­na to, można powiedzieć, elita wśród drugorzędnych bordo- skich appellations.

Międzymorze – tak historycznie nazywane są pozostałe tereny upraw w regionie Bordeaux. Nazwa jest oczywiście my­ląca; powinna raczej brzmieć ?międzywodzie” albo ?między­rzecze”, gdyż chodzi o obszar między rzekami Garonną a Dor­dogne. Część produkowanych tam win podlega appellations Entre-Deux-Mer i Haut-Bćnauge, a część bezpośrednio appel­lation Bordeaux. Najbardziej znanymi winami z tej drugiej grupy są: Côtes-de-Bordeaux Saint-Macaire, Cadillac, Lo- upiac, Sainte-Croix-du-Mont i Sainte-Foy-Bordeaux.

Burgundia

Jest to jeden z najbardziej niezwykłych regionów winiarskich. Rozdrobnione poletka winnic, które zajmują 38 000 hektarów, składają się na przedziwną mozaikę, która owocuje fantastycz­ną mnogością win, mimo że w regionie tym panują niepodziel­nie dwa szczepy winogron: Pinot Noir dla win czerwonych i Chardonnay dla białych.

Wrota Burgundii otwierają się sto kilometrów na południo­wy zachód od Paryża, w Chablis. Dalej mamy Côte-de-Nuits i Côte-de-Beaune. Bardziej na południe to: Chalonnais i Ma­çonnais. I wreszcie, w bezpośrednim sąsiedztwie Lyonu, słyn­ne Beaujolais.

W Burgundii obowiązuje czterostopniowy system appella­tion. Najszersza to appellation générale (ogólna) dotycząca wszystkich win wyprodukowanych w Burgundii. Następnie appellation regionalna, która odnosi się do bardziej ograniczo­nego terenu, na przykład Côte-de-Nuits czy Beaujolais. Kolej­na to appellation communale (gminna), której podlegają wina z terytorium danej gminy, na przykład Chablis czy Meursault. Jeszcze dokładniejsze miejsce pochodzenia wina wskazuje ap- pełłation du cru, która jest nazwą konkretnej winnicy lub ze­społu winnic. W Burgundii dotyczy ona często pojedynczych parceli, zwanych ?climat” lub ?cios”. Im ściślej zatem określo­ne miejsce pochodzenia, tym lepszej klasy wino. Na przykład Romanee-Conti przewyższa Vosne-Romanee (gmina), które jest lepsze niż Cóte-de-Nuits (podregion), a to z kolei stoi wy­żej niż Bourgogne (region).

Nazwa Chablis zastrzeżona jest wyłącznie dla białych win wytrawnych. W okręgu tym było kiedyś 40 000 hektarów win­nic, ale na skutek rozmaitych perturbacji handlowych, pogodo­wych i przyrodniczych (inwazja szkodników) powierzchnia upraw zmniejszyła się do 1600 hektarów, co zresztą wyszło tamtejszym winom tylko na dobre. Dzisiaj Chablis jest jedno­znacznie kojarzone ze szlachetnym białym winem wytrawnym.

Jego renoma tak urosła, że na świecie pojawiły się podrób­ki: amerykańskie, australijskie, a nawet argentyńskie. Po raz kolejny jednak okazało się, że stosowanie tego samego szcze­pu winogron – w tym przypadku Chardonnay – nie wystarcza do otrzymania tej samej jakości wina.

Cóte-de-Nuits to dwudziestokilometrowy pas winnic usytuowanych na zboczach zwróconych na wschód, wzdłuż Saony. Okręg ten słynie z najlepszego w całej Burgundii wina różowego – Marsannay. Inne znane marki to Fixin, Gevrey- -Chambertin, Morey-Saint-Denis, Chabolle-Musigny, Vougeot.

Cóte-de-Beaune to przedłużenie Cóte-de-Nuits wzdłuż brzegów Saony. Winnice zajmują tam obszar 3000 hektarów. Najbardziej znane marki to Corton i Corton-Charlemagne.

Cóte Chalonnaise to przede wszystkim takie wina jak Rul- ly, Mercurey i Givry. Okręg Maconnais obejmuje pięć odręb­nych appellations: trzech odnoszących się do win czerwonych i dwóch do białych. Wielkim białym winem tego okręgu jest Puilly-Fuissée.

Beaujolais to najbardziej rozległa strefa winiarska Burgundii, obejmująca 22 000 hektarów, czyli trochę więcej niż połowę obszaru objętego klasyfikacją AOC. Winorośl pokry­wa tam wszelkie pofałdowane tereny: od Macon do samych przedmieść Lyonu, którego mieszkańcy chętnie przyznają, że przez ich miasto przepływają nie dwie, lecz trzy rzeki: Rodan, Saona i Beaujolais. Wino to rzeczywiście leje się tam stru­mieniami.

Okręg ten dzieli się na dwie części: Haute-Beaujolais, na północy, z której pochodzą najlepsze wyroby, i Bas-Beaujolais, którą uważa się za strefę win zwyczajnych.

Fenomen Beaujolais związany jest z zastosowaniem szcze­gólnej metody winifikacji, która polega na wstępnym macerowaniu całych winogron, czyli tzw. maceracji węglowej, co po­zwala na zachowanie walorów owocowych surowca i szybką produkcję wina, które można wprowadzić na rynek już 15 li­stopada (w roku zbiorów). Dzięki szeroko zakrojonej kampanii reklamowej, dzień ten uznaje się za święto sezonu winiarskie­go. Rozgłasza się wtedy wszem i wobec, że ?Beuajolais Nou­veau już przybyło!”. Uściślijmy jednak: to Beaujolais Primeur (młode), a nie Nouveau (nowe) jest winem, które nadaje się do spożycia od 15 listopada i które pod tą nazwą producenci mo­gą sprzedawać do 31 stycznia następnego roku. Jeśli chodzi o Nouveau, to trafia ono do handlu w następnym roku po zbio­rach, przy czym jego sprzedaż musi być zakończona do 31 sierpnia.

Czerwone wina burgundzkie harmonizują z setkami po­traw, poczynając od przystawki, a kończąc na serach. Białe na­tomiast doskonale pasują do wędlin i serów, a te pochodzące ze szczepu Chardonnay do ryb, drobiu i serów.

Alzacja

Winnice w tym wschodnim regionie Francji położone są na wysokości 300-400 metrów, na zboczach Wogezów i ciągną się od Marlenheim na północy (w pobliżu Strasburga) do Thann ma południu (niedaleko Miluzy). Kontynentalny klimat tego regionu odznacza się wyjątkowo suchą jesienią, co umoż­liwia późny zbiór winogron.

W Alzacji przyjął się zwyczaj, że wina sprzedawane są pod nazwą szczepów winogron, z których się wywodzą. Panem wśród nich jest oczywiście Riesling – białe wytrawne wino idealnie pasujące do ryb, białego mięsa i oczywiście kapusty. Gewiirztraminer, również białe, wytrawne lub półsłodkie, ale nieco mocniejsze, najlepiej pasuje do ostrych serów, do dese­rów i jako apéritif. Sylvaner, białe lekkie wino, zalecane jest do owoców morza. Muscat, idealnie wytrawne białe wino, o peł­nym wdzięku aromacie również podaje się do owoców morza, ale przede wszystkim jako apéritif. Pinot Gris, czyli Tokay Al­zacki, to wino, które najlepiej harmonizuje z dziczyzną i pie- czystym. Pinot Noir, jedyne czerwone lub różowe wino produ­kowane w tym regionie, pasuje do wędlin i do mięsa.

Wina alzackie rozpoznawalne są po smukłych butelkach. O dalszych szczegółach informują oczywiście etykiety, przy­porządkowujące wino poszczególnym kategoriom, czyli appel­lation: Alsace (lub Vin d’Alsace) to klasa regionalna; Vin d’Al­sace Grand Cru dotyczy win pochodzących z ograniczonego terenu i szlachetnych odmian; appellations gminne i miejscowe dotyczą pięćdziesięciu małych okręgów, którym od 1975 roku zezwolono umieszczać na etykiecie nazwę lokalną, obok in­nych wymienionych poprzednio; Crémant d’Alsace zarezer­wowane jest dla win musujących, które otrzymuje się metodą szampanizacji z białych win alzackich; i wreszcie klasa VDQS, obejmująca dwa gatunki: Côtes de Toul i Vin de Moselle.

Zakończmy naszą wycieczkę po winnicach stwierdzeniem, że jest to dopiero jej początek. Winnice to stały element krajo­brazu całej niemal Francji, to nie tylko Bordeaux, Burgundia i Alzacja, ale też cała dolina Rodanu (Cótes du Rhone), Lang- wedocja-Rousillon, Jura, Sabaudia, dolina Loary, Szampania, Prowansja, Lazurowe Wybrzeże i Korsyka. Każdy region dzie­li się na dziesiątki podregionów, setki okręgów i tysiące gmin; każdy też wypracowuje swoje metody oceny i klasyfikacji win. Etykiety na butelkach to prawdziwa kopalnia wiedzy na temat historii, geografii, ekologii, rolnictwa, postępu technologiczne­go i, być może przede wszystkim, pasji człowieka Jeśli masz ochotę zgłębiać tę wiedzę, to przyjmij uspokajające założenie, że nikt na temat wina nie wie wszystkiego. Przypomnijmy jeszcze raz: tym, co w winie jest najbardziej fascynujące, to je­go różnorodność.

Możliwość komentowania jest wyłączona.